[Hiche lekhasut chomcha hi achesa tu term MLA Election kuon a kana sut ahitan, hijongle gamkai mipiten avel in ana simkit utin, phatchesa ho lunggil in ana ngaituo kit uhite.]
Democracy a kiti tengle mipiho lungdei a kivaipohna kiseina ahi. Chule democratic gam kiti chu mipite thuneina a kivaipo gam kiseina ahi. A vetsahna dingin India, USA, UK le adang dangho gam hi mipiho thaneina a kivaipo gam ahi.
Manipur jong India gamsunga gam bung khat ahijeh a gamvaipoho kilhenna, mipiho deilhen umji ahi. Mipiho lungdei a kivaihom ding hijongle mipi jouse kivaihopna inpi a galha theilou ahijeh a amaho thakhel a mi khat a gamkai a gamkai a kilhengdoh ji ahi. Manipur gam bung sunga jong I chennau Henglep hi Manipur gamkai khat ahijeh a tuchung mipi thalheng dinga lamkai kilhena a hi eiho thakhel ding khat I kilhen dingu ahi.
Henglep gamkai hi insung khat hitale, lamkai(MLA) I kilhen ding pau hi insunga minu le mipa chule mi unu-mi upa dinmun a ding thei hiding ahi. Hiche jeh a chu tuchung a MLA a dinga hung kipeh doh sopi chengho hi ipiti ikilhen dingu hitam tihi akoi jousen sun le jan a agel khat chu ahi. Exam a tou in ki ngaito in lang, dohna khat chu:
Dohna Khat- Henglep gamkai sunga hi koipen hi lamkai dinga pha nasah em? Na phatsah pen pen anoi a hocheng hi khat lhengdoh in.
1.Pu T. Manga Vaiphei
2.Pu Thangboi Haokip
3.Pu Genneikhup
4.Pu Songkhup
5.Pu Letzamang Haokip
6.Pu Thangzalam Haokip
7.Pu M. Lamzathang Haokip
8.Pu Sehpu Haokip
Koi pen hi na lhengdoh tadem chule ipiti lamdol (strategy) a na lhen ding ham? Amasapen a hi akailou dinga ginchatho lhendoh masat ding ahi.
Khatna: 1. Pu T. Manga Vaiphei. Ajehchu amahin term vel tampi ahin poh ahitan atoh phat le phat lou chu I hetsau ahitai. Kicholtan tila hitheilou ahijeh a ana tet jingsa chule ama lampi khat ahijeh a ahin tet kigot mei mei ahin, hung kaidoh kit ding hijongle abep bep hithou thou ding ahi. Hijeh a chu I vote manlutah u chu manlutah ahitheina dinga midang khat peh chu hungpha chom lheh ding ahi. Chutah jongle ama hi na lui ahitan tuahi nathah kingaicha ahi.
Anina: 6. Pu Thangjalam Haokip. Ama jong hi Pu Manga banga na lui ahitai. Gam ngailutah mi in kisei jong le galmi mai a amipite dinpi ngam lou chule MLA kitihi ama changtum sumkol veina a gel khat ahijeh in a political career hi lolhing theilou ahi. Politics a lut masang peh a pat aneijousa ahijeh a Henglep gamkai mipite gentheina hi athohhu theilou ahi. Hungkaidoh kit ding hijongle buina ahung umteng mipiho adalhah kit thou thou ding ahi. Henglep lampi semna ding fund kihei koi jeh a resigned kibol thu ijat seijongle MLA haina ding chan a reasonable lou ahi. Pandemic hahsat genthei laitah a mipi ding gellou a ama ego suhbulhitna dinga thangtom man a athilbol hi ijat in them kichan jongle mipite lungthim sunatah milmo khat ahitai. Hiche chung chon a Tuila lhanga Gl. Thangminlen le Pa Onkam chungchang thu a jong pan la ngaplou ahi.
Athumna: 8. Pu Sehpu. Ama hin tetlou phamoa ahin tetkit ahibouvin tahsan tah ahipoi, tihi mipite lung ngaito khat ahi.
Alina: 3. Pu Genneikhup le 4. Pu Songkhup. Amani hi mipihon aha hetbeh seh lou. Chujongle ipi jeh a MLA ahin tet lhon ham kicheh tah a mipi hon ahetlou ahijeh in ginchat thei ahilhon poi.
Achunga kimin phah chenghi peidoh ahahsa pon aban a cheng mi thum hohi hi lunglim gehcha a ngaito angai in ahi. Amaho thum hi khangdong cha le na thah tia jong gelthei ahiuve. Hijeh a chu amaho akon a hi kikhelna tampi umtei dinghi mipiho kinepna chu ahi. Amaho thum lah a hin Pu M. Lamjathang hi mipiho lungthim sunoh phah tah khat chu ahi. Ajeh chu amahi athah ho lah a jong athah dehset ahina ban a agamkai mipiho toh kiha hetto behseh lou ahijeh in mipiho deisah ahibehseh pon, ana paidoh kit tau hite.
Pu LZM le Pu Thangboi hi koipen pen kai jongle akhoh poi tia mipihon a gellhah khat u chu ahi. Ani gel lhon a kigotna phatah kengcheh ahilhon in chutah jongle political manifesto jong adangho sang a kichehjo a phongdoh ahilhon in lhen ding pen hi mipi hon imumo-toumo a ageljing u ahi.
Pu Thangboi in ahung kipat til chun MDC sum alhom val in imacha aki boldoh joupoi. Hijeh a chu MLA ka tet ahi, anati khah jeh in mipi hon MLA sum a khantouna umding hile Henglep gamkai emseng sung tante tihi alungthim uva akichinjing khat u ahi. Hinlah amahi miphatah le Pathen hemi, chule aseitho sanga atohtho a vetsah ahi, tia mipihon ahet u ahijeh in mipite lungthim atongkha lheh in ahi. MLA alhin ding le alhin lou ding hi ijat kisei jongle ichan a khantouna le gamkai sunga chanvou ho achena dingdol tah a alhunsah thei ding ham ti, mipiho ahilthem ding hi alolhinan dinga apoimo pen khat ahi.
Mipi ho lungsung soujep jap a hinlha kiguo Pu LZM jong hi gamkai gentheina ho amatah in jong ana tosa ahijeh a kikhelna khat vang hi umtei inte tihi mipiho kinepna ahi. Ama in ana hasei pen chu delimitation chungchang thu ahin hinlah mipiho kichesel a khonungle ahung poimo dingdan phatah in ana hil them pon mipiho lungthim aningnoh sah lheh e. Party le ticket ka buipi poi, mipiho dingbou ngaito kahi, ana tivang in akigot dan hin mipiho lungthim asu jing lheh in ahi.
Hiche toh kilhon in strategy tampi akinei in akimoh seidoh theipoi, ana tihi tua akigot dan hi I vet le masang Pu Sehpu le Pu Khaimeng phatlai tobang ahung hidem tihi mipiho lungling laona khat ahi. Term masa a alosam dan asei a apohnat dan chu tuchung a hi ipi ham khat vang ahin bolding ahi, tihi mipiho kihoulimna ahijing in ahi. A ipi hijongle mipiho lungdei lamtah a tohgon ahin nei dinghi lhang lamkai le mipiho lungdei pen chu ahijing in ahi.
Pu LZM le Pu Thangboi hi koipen lhen ding ham tihi, anikho tengle hung kipho chen ding ahi. Khat pen pen vang chu hung lolhing lhon ding ahin, a kaidoh pen pen in mipiho le gamsung khantouna ahin khohsah dinghi agamkai mipihon kigal dot jing ahitai.